Renske Bäckes, stationsontwikkelaar bij NS Stations

Renske Bäckes is stationsontwikkelaar bij NS Stations en één van de drie projectmanagers die dagelijks betrokken is bij het project Centrumzijde Nijmegen. Samen met gemeente Nijmegen, provincie Gelderland, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en ProRail realiseert NS in het hart van het Stationsdistrict een nieuwe stationshal, een groener stationsplein, een ondergrondse fietsenstalling, nieuwe busperrons en betere loop- en fietsroutes naar de binnenstad. 

Een stationsontwikkelaar die een station binnenloopt, ziet wat anderen niet zien. "Kijk maar eens om je heen. Je ziet hier een gelaagdheid in stijlen die echt uniek is." Het architectenhart van Renske Bäckes maakte een paar jaar geleden al voor het eerst kennis met het monumentale station Nijmegen.  "Mijn voorganger leidde me rond, en ik raakte niet uitgekeken. Een station met aan de binnen- én buitenkant zoveel zichtbare historie. En als je dan buiten op het plein staat en om je heen kijkt, zie je pas goed de ligging tussen de nieuwe woon- en werktorens. De stad die zo zichtbaar groeit, komt samen op deze plek." Toen ze eind vorig jaar werd gevraagd om vanuit het projectmanagementteam mee leiding te geven aan dit project twijfelde ze dan ook geen seconde.

In stationsgebieden komt alles samen

We zijn allesbehalve ’alleen maar’ bezig met een toekomstbestendige hal en een goede fietsenstalling. "Natuurlijk ook dat; onze werkgevers sturen ons uiteraard met een opdracht." Maar de omvang van stationsvernieuwingen is de afgelopen decennia sterk veranderd. "In stationsgebieden komt een grote mix van functies en opgaven samen. Het station is op de eerste plaats een mobiliteitsknooppunt: het faciliteert mensen die van A naar B reizen met de trein, de bus, een (deel)fiets, te voet of een auto/ taxi. Zestig- tot zeventigduizend mensen per dag die hier moeten zijn. Daarnaast is een aantrekkelijk station ook een plek om elkaar te ontmoeten, te werken of even te verblijven. Het stationsgebied heeft bovendien een zeer centrale positie. Het ligt letterlijk in het hart van de stad.  De plek én de aanwezigheid van openbaar vervoer maakt stationsgebieden heel aantrekkelijk voor stedelijke verdichting. Dat zien we door het hele land. Hier in Nijmegen gaan ook nog volop stedelijke ontwikkelingen plaatsvinden in ‘het Stationsdistrict’."  

De opgave

Achter al die ambitie zit een harde, deels onontkoombare aanleiding. "Er zit echt een urgentie op; we kunnen de directe omgeving van het station niet laten zoals het is." Als straks het lopende project aan de westzijde met onder andere een nieuwe perrontunnel en westentree klaar is moet het station ook een goede aansluiting aan centrumzijde krijgen. Dat lukt niet met de bestaande stationshal.  En ook het stationsplein en het bussysteem vragen om een oplossing. "Het bussysteem moet zo aangepast worden dat het optimaal kan functioneren, maar ook voetgangers en fietsers niet te veel hindert." Tegelijk lopen sommige voorzieningen simpelweg op hun eind. "Dat zie je aan de fietsenstalling, die is einde levensduur, daar moeten we iets mee." Onder de streep groeit het reizigersaantal, groeit de stad en groeit de wens om duurzaam reizen te ondersteunen. "Je moet de reizigers faciliteren: al die fietsen kwijt kunnen, de stad in komen, en de regio bereikbaar houden met de bus." Keuzes maken hoort daar onlosmakelijk bij.  

Schuren en botsen mag

Voor zo'n integrale opgave heb je ook een integrale organisatie vanuit de samenwerkende opdrachtgevers nodig. En dat hebben ze we in Nijmegen geregeld op een manier die landelijk vrij uniek is. "We verdelen taken hier niet naar de kleur van de pet, maar naar wie het het beste kan. We hebben afgesproken dat we allemaal van het grotere geheel zijn: dat is een keiharde afspraak. Daarom leg je ook heel makkelijk iets op tafel en denkt iedereen mee." En die werkwijze pakt tot nu toe goed uit. "We krijgen als projectmanagementteam veel vertrouwen vanuit het bestuur, hebben heldere besliskaders en kunnen die werkwijze doorgeven aan iedereen op het projectkantoor." Een vraag gaat direct naar de projectcollega en hoeft niet te wachten op een volgende vergadering of ruggespraak met de directie. "Transparantie en vertrouwen zijn hier geen loze termen; het werkt echt fijn." En ja, dat het de komende jaren met zoveel puzzelstukjes, wensen en eisen nog weleens gaat schuren en botsen, is duidelijk en hoort bij zo’n complex project. "Maar we bouwen nu aan een cultuur waarin dat geen probleem hoeft te zijn."

Hier kom ik terug

“Straks is eerst de nieuwe westentree klaar, en dan duurt het nog even voordat de reiziger ook aan de centrumzijde werkelijk een vernieuwd station Nijmegen binnenstapt. Gelukkig weten we uit andere stationsontwikkelingen dat de reizigersbeleving na zo’n nodige maar intense ingreep op zo’n plek vaak naar een stabiel hoog niveau stijgt." En dat motiveert Renske enorm. Een fijne ervaring draagt de uitnodiging tot herhaling al in zich, zo redeneert ze. "De trein is een ontzettend duurzame manier van reizen. Hoe meer mensen daarvoor kiezen, ook in de toekomst, hoe beter. Ik doe mijn best zodat iedereen die hier komt, of het nu de student, de forens in spits is, de overstapper, iemand die laat op de avond alleen reist, stationspersoneel of een bezoeker, denkt: goh, wat is het hier fijn. Hier kom ik terug."